Người trẻ trước các vấn đề của cuộc sống

TS. Cù Văn Trung

TS. Cù Văn Trung, Chủ tịch Hội đồng Quản trị, Công ty Cổ phần Tư vấn và đào tạo giáo dục, cho rằng, giáo dục cần trang bị cho người học những kiến thức, kỹ năng, thái độ... để tham gia tích cực và có trách nhiệm trong một thế giới đang thay đổi từng ngày.

Báo chí nói về Chúng tôi

Diễn đàn doanh nghiệp

Giáo chức Việt Nam

Quân đội nhân dân

Báo Dân Việt

Khởi nghiệp

Những câu chuyện khởi nghiệp thành công giúp truyền động lực cho bạn.

Những yếu tố để khởi nghiệp thành công

8 lưu ý khi khởi nghiệp ít vốn

Bí quyết khởi nghiệp để thành công

Khởi nghiệp thì nên kinh doanh gì?

Khởi nghiệp là gì? Hiểu đúng về start up và khởi nghiệp

Người trẻ trước các vấn đề của cuộc sống

13/04/2026

Trao đổi với một số bạn trẻ cũng giúp tôi nhận thấy nhiều cái mới đồng thời rút thêm cho mình nhiều kinh nghiệm hữu ích. Một người em lâu ngày không gặp, có lẽ cũng khoảng tầm 5-6 năm anh em ít nói chuyện. Lý do là vì công việc không có sự liên quan và em ấy cũng bận. Bỗng dưng một buổi tối em ấy like bài viết của tôi trên zalo, Tôi vào tương tác và hỏi han tình hình về em.

Em bảo em làm công tác nhân sự cho một công ty về nhập khẩu và lắp ráp cửa kính. Công việc của em ấy bận vì vừa làm tuyển dụng, vừa tư vấn bán hàng, vừa đi đến cơ sở để cùng thợ thuyền, kỹ sư đo đạc cửa rả. Nói chung, em rất “đa di năng”, làm được nhiều việc. Em còn gửi cho tôi bức ảnh em ở văn phòng rất xinh xắn, trẻ trung nhưng khi xuống thực địa thì cũng giản đơn, bình dị, nữ tính như bao người. Sự không ngại khó, ngại khổ, thích ứng với nhiều chỗ, nhiều môi trường nên từ tư duy, suy nghĩ đến hình thức, diện mạo và ăn mặc nó phản ánh tính uyển chuyển, linh hoạt cần có mà lực lượng lao động trẻ hiện nay trong xã hội chúng ta nên ứng dụng.

Em chia sẻ với tôi rằng, các bạn trẻ hiện nay đa phần “chết” vì mạng xã hội. Ở trên đó có cả thông tin tích cực và tiêu cực. Nó chiếm thời gian của chúng ta thì đã rõ rồi nhưng còn các hình ảnh, các hoạt động thì đôi khi chúng ta thấy tích cực nhưng vẫn đem lại cảm giác về sự ganh đua, tị nạnh. Bởi không ít người khoe những cái mà bạn trẻ chưa có hoặc khao khát có (điện thoại đẹp, nhà cửa, xe sang, du lịch nơi này nơi kia...). Điều đó cũng là nhân tố góp phần khiến con người ta sốt ruột, lo lắng và mất thăng bằng.

Về công việc tuyển dụng con người, em ấy thấy các ứng viên thế hệ gen Z thường ngại giao tiếp, ngại chào hàng người ta hay gọi là “dân sale”. Để bán hàng tốt, chào sản phẩm có người mua thì đòi hỏi phải tìm hiểu về dịch vụ của mình, tâm lý khách hàng cùng sự giao tiếp, ăn nói khéo léo, khôn ngoan. Cái đó theo thời gian, sự tâm huyết và chịu khó là có thể làm được. Nhưng nhiều bạn trẻ chỉ thích ngồi văn phòng, ngại đi lại, không muốn mang tiếng là chèo kéo khách, nài nỉ hoặc phiền nhiễu người khác. Và em ấy bảo với tư tưởng vậy thì công ty đâu có cần nhân sự theo cách đó.

Em làm ở công ty gần ba năm rồi và hiện muốn xin nghỉ việc để chuyển đổi môi trường mới nhưng công ty rất giữ vì biết là sẽ tổn thất nhân sự như em nếu em ra đi. Ngẫm lại trước đó, trong thời gian đầu gia nhập doanh nghiệp này, em được điều đến gây dựng một chi nhánh, một mình em tìm hiểu sản phẩm, tư vấn khách hàng, tuyển lựa người làm và trao đổi với đối tác. Em trưởng thành từ quá trình như vậy do luôn có sự học tập, cầu thị và người chủ cũng sẽ thấy giá trị của em, trân trọng và dùng người cho đến nay.

Trong mối quan hệ giữa người thuê lao động và người làm công, em có góp một ý kiến hay. Đó là em nhận thấy mối quan hệ ấy chính là đối tác, có qua, có lại. Ai cũng có lợi và được hưởng lợi. Tôi cũng từng đọc được trong một trang sách về mối quan hệ này. Nội dung của mối quan hệ này cũng là sự trao đổi, là quan hệ của sức sáng tạo để tạo ra giá trị lao động của người làm công đối với chủ thể người thuê trong công việc. Như vậy, sự bóc trần, lột rõ trắng đen trong mối quan hệ này là phản ánh về sự thật về mối quan hệ đó nhằm giúp chúng ta thực tế hơn với cuộc sống và xã hội.

Đó là khi bạn giúp công ty phát triển, lăn lộn thương trường, đem lại nhiều đơn hàng và sáng tạo cùng năng lực thì người ta sẽ trọng dụng, trả lương tương xứng. Rõ ràng là ông chủ cũng không cần những cá nhân ngồi rồi, nói giỏi, diễn thuyết hay mà không đem đến nhiều giá trị cho doanh nghiệp. Điều này giúp loại bỏ định kiến của dân gian thường nghĩ xấu về ông chủ, về người sếp là khôn, chi li và tính toán, thậm trí là bóc lột, ăn dày khi người chủ có lãi từ việc kinh doanh, sản xuất. Sự sằng phẳng ấy giúp người trẻ tỉnh ra, định vị đúng bản thân mà ra sức phấn đấu.

Tuổi trẻ là đẹp đẽ, thú vị và có nhiều kỷ niệm khi chúng ta dấn thân, chúng ta đi những bước vụng về, hồn nhiên và vô tư để vào đời kiếm sống, kiếm tiền. Có một lần tôi nghe được cuộc điện thoại trao đổi giữa người anh của mình với một cô bé tư vấn bất động sản. Cuộc nói chuyện rất hài hước vì em ấy muốn anh bạn tôi xuống tiền, chốt căn chung cư mà theo như cách nói của em ấy là rất tiềm năng về nhiều khía cạnh. Em ấy muốn gô cổ anh tôi lại với cách nói rất đáng yêu, rất hồn nhiên. Anh tôi bảo em thấy căn chung cư ấy triển vọng, sinh lời thì em mua đi, em ấy bảo em đang đi ở thuê, em làm gì có tiền. Anh tôi bảo em về nhà bảo bố mẹ người thân mua, em ấy bảo nhà em ấy nông thôn, không có tiền. Nói chung câu chuyện rất đáng yêu và em ấy tự nhiên, hồn nhiên. Và tôi rút ra kết luận là đâu phải cứ sành sỏi, hiểu đời thì sẽ không được việc. Đôi lúc vì những cái rất trẻ con của người ta lại khiến khách hàng thêm yêu quý.

Đơn cử một câu chuyện về việc nữ phóng viên trẻ đi phỏng vấn một người nổi tiếng. Cô ta đến gặp vị doanh nhân, học giả này và bảo chú trả lời giúp cháu theo ý này, với các câu hỏi này. Ông ấy đều không làm theo và cô ấy cứ lái ông ta theo ý mình. Ông ta bảo “ô hay cô này, đi phỏng vấn mà cứ bắt người trả lời theo quan điểm của mình để được bài, được việc. Nếu ý nào, đoạn này không được thì bỏ, thậm chí về không vì sự thật, chân lý là khách quan. Sao gò ép để theo ý sếp, ý bạn đọc được”. Nhưng ông ấy cũng rất ấn tượng vì sự hồn nhiên không biết sợ, không biết ông học giả ấy là ai mà cứ muốn “gô cổ” ông ấy lại. Chính vì điều đó mà ông yêu quý cô ta rồi hướng dẫn để bạn phóng viên trẻ trẻ trở lên thạo việc, giỏi giang hơn với nghề.

Dẫn chứng như vậy để thấy rằng, người trẻ cần tự tin để bước vào cuộc sống. Lao động và kiếm tiền một cách chăm chỉ, vui vẻ và trung thực. Không có gì là trở ngại và người ta cũng sẽ nhìn ra các cố gắng, thành quả mà chúng ta đóng góp. Cần tránh xa những phù phiếm xa hoa về các bài đăng khoe mẽ trên mạng xã hội. Nó không giúp cho chúng ta nhiều cảm xúc tốt mà còn góp phần làm chúng ta xáo động, gây cảm giác thua thiệt, kém cỏi. Bản thân tôi thực hành theo phương hướng ấy, tôi cũng đăng tin nhưng tôi đăng những thứ hồn nhiên, tự nhiên, chủ yếu là các trang sách vở hoặc tin tức đề cao tình người. Còn đó rất nhiều các sự dò dẫm mà người trẻ sẽ tiếp tục trên con đường tương lai của mình. Hành trang phía trước cần được bổ sung chất xúc tác như miếng cơm ăn đường. Bài viết của tôi mong là hữu ích cho những ai về điều đó trên hành trình hướng về tương lai phía trước.